Włościanin polski nagina podświadomie swój katolicyzm

Ma to swoje uzasadnienie głębsze. Włościanin polski nagina podświadomie swój katolicyzm do wyobrażeń i wzruszeń właściwych mu jako rolnikowi, bezpośrednio z ziemią związanemu, z pewną określonej urodzajności glebą, podlegającą określonym wpływom: a także do wyobrażeń i wzruszeń, trwających wciąż jeszcze w warstwie do bardzo niedawna jeszcze pańszczyźnianej, która nawet po zniesieniu poddaństwa i pańszczyzny pozostawała w zależności gospodarczej, socjalnej i duchowej od historycznie utrwalonych w ich wyższości innych warstw wiejskich. Stąd też obrzędy i wierzenia katolickie, mimo że w zasadzie te same, co w innych klasach narodu i w innych katolickich narodach, zabarwione są przez lud wiejski polski specyficznie. Są w związku ścisłym z jego troskami, potrzebami i aspiracjami szczególnymi, z jego szczególnymi poglądami i przesądami rolniczymi i socjalnymi.

Nie jest wprawdzie niczym szczególnie polskim to zespolenie wierzeń i obrzędów chrześcijańskich z życiem rolniczym wioskowym. We Francji czy w Bawarii, w Nadrenii czy we Włoszech znajdziemy bez trudu odpowiedniki naszego święcenia ziół w święto Wniebowzięcia N. Marii Panny czy też proces jon al- nego obchodu pól na wiosnę w okresie siewów, czy wyścigu z kościoła do wsi po wyjściu z mszy wielkanocnej. Znajdziemy także odpowiednik naiwnego sen- sualizmu przejawiającego się np. w tym, że w wielu okolicach kraju naszego cztery Ewangelie, czytane w Boże Ciało, nie są jedynie nauką, ale świętym przedmiotem materialnym, który w postaci zapisanych i zakopanych na rogach pola czterech zwitków papieru chroni zboże od gradobicia: albo w tym, że dzwonek loretański, jako środek odwrócenia piorunów od zagrody, występuje współrzędnie z bocianem, którego zaprasza się do uścielenia sobie gniazda na strzesze i osłonienia jej tym samym od ognia niebieskiego. Ale jeśli elementy składające się na całokształt życia religijnego ludu wiejskiego są w różnych krajach mniej więcej te same lub przynajmniej tej samej natury, to powiązanie ich i stosunek wzajemny jest różny u każdego ludu. W życiu religijnym ludu wiejskiego polskiego niektóre z tych elementów są bardzo zatarte. Inne występują na plan pierwszy, przesłaniając sobą resztę.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>