Wewnętrzny rozwój społeczeństwa helleńskiego cz. II

W czasie gdy plemiona helleńskie nadciągały z odległej północy i długi czas po ich osiedleniu się w podbitym kraju, zasadniczą grupą społeczną jest u nich ród ojczycowy – patria, genos.

Członkowie jego wywodzą się od wspólnego przodka i mają wspólny własny kult religijny. Są wspólnotą spożywczą: nazywa się ich „jednomlecznymi“ – homogalaktes, tymi, którzy jedzą chleb z „jednej dzieży“ – homosipnoi. W kurnej chacie siedząc przy wspólnym ognisku domowym, są „jednody- mni“ – homokapnoi. Spłodzeni przez braci, bracią są – kasignetoi. Łączy ich „przyjaźń“ – filotes i wynikający z niej obowiązek wzajemnego szacunku – aidos. Każdy za wszystkich, wszyscy za jednego, bez względu na słuszność czy niesłuszność – to zasada naczelna rodu, który takimże grupom innym przeciwstawia się jako jedność zwarta, poprzestająca na swoim: samowystarczalność – autarkia, jest podstawą gospodarki rodowej na wspólnej ziemi, uświęconej grobem przodka-założyciela. Zemsta krwawa jest obowiązkiem, a ofiarą jej, gdy właściwego winowajcy dosięgnąć nie można, pada ktokolwiek z jego rodu, wszyscy rodowcy są bowiem solidarnie odpowiedzialni.

Na czele rodu stoi władca z krwi boskiej, nazywany „synem“ Zeusa lub Heraklesa, potomek założyciela w linii prostej. Nosi tytuł króla – basileus – i używa odznak, świadczących o jego godności i nietykalności – przepaski na czole i długiej laski, berła. Jest sędzią rodowców swych oraz ludzi od rodu zależnych i na jego ziemi siedzących, a gdy orzeczenia wygłasza, przez usta jego przemawia znajomość woli bogów i prawa boskiego – themis – którą z krwią odziedziczył. Włada ziemią rodową i zarządza pracą na niej. Rodowcy składają mu daniny z oddanych im do użytku ról i z przychówka powierzonego im rodowego bydła. W zamian winien on ich ugaszczać, karmić, poić, wspomagać. Bogactwo króla jest szczęściem rodu, bogactwo rodu szczęściem króla. Dobry król to rękojmia pięknych urodzajów i licznego przychówka. Bo będący potomkiem bóstwa król zapewnia przychylność tegoż bóstwa, o ile sprawuje się zgodnie z jego wolą i przykazaniem. Rzecz prosta, że król jest tego bóstwa, praojca własnego i rodu, kapłanem.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>