Wątki mitów

Nie znamy i niestety znać nie będziemy zapewne nigdy ogromnej większości tych opowieści i dialogów, które powstać musiały w związku z wyliczonymi czynnościami obrzędowymi. Stosunki wilków z kozami i kozłami są różnolite, i wyrażać się mogły w tematach powieściowych i dramatycznych bardzo różnych. Snucie hipotez byłoby w tym wypadku zabawą karkołomną i jałową.

Wszelako jedna ze znanych opowieści, w których rolę główną gra wilk, wydaje się nasuwać przeczucie – jeśli nie przypuszczenie – że wynikła ona z założenia pokrewnego, (założenia bajki o Kozie, Kózce i Wilku. Jest to wspomniana już opowieść o upiorze z Temesy. Otóż zmarły, który w postaci wilczej trapił mieszkańców, został był przez nich ukamienowany za gwałt dokonany na dziewicy obywatelce. Po śmierci zaś pożerał oddawane mu na pastwę dziewice. Nie ma tu wprawdzie, jak w bajce, zapobieżenia gwałtowi, a dziewica nie jest przedstawiona jako koza. Ale upiór jest wilkiem, jest duchem herosa, a hostią ofiarną składaną herosom jest normalnie koza. Zachodzi pytanie, czy historia o dziewicy oddawanej na pożarcie nie jest po prostu wynikiem związania ze zwykłym kultem herosa-wilka rozpowszechnionej opowieści o dziewicy oddanej potworowi na pastwę, opowieści, której typem jest historia Perseusza i Andromedy.

W każdym razie porwanie dziewicy przez bóstwo podziemne, zwykle porwanie jej w czasie nieobecności matki, stanowi stały wątek mitów, że przypomnimy tu tylko historię Demeter, Korę i Hadesa. Porwania te są zwykle 13 Dzieła tom 1 udane. Ale nie wszystkie. Znamy przynajmniej jedno zakończone porażką gwałcicieli. Była nim próba wykradzenia żony króla Epiru, podjęta przez Te- zeusza i Pejritoosa. Nie chodzi tu o żaden Epir rzeczywisty, ale o lokalizację geograficzną świata podziemnego. Ów król nazywał się Ajdoneus, to jest tyle, co Hades, żoną jego była Persefona, córka nosiła imię Korę, a nawet pies piekielny, Kerberos, był na tym epirskim dworze i pożerał niepożądanych konkurentów. Malowidła wazowe, przedstawiające Tezeusza i Pejritoosa związanych w piekle, nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że chodziło o usiłowanie porwania królowej świata podziemnego. A Hades miewa wszak wilczą naturę, względnie kozły i kozy znajdują się w jego państwie. Dodać trzeba, że Tezeusz i Pejritoos użyli podstępu, by na dwór Ajdoneusa przeniknąć, ale podstęp ich został odkryty i skutkiem tego zostali uwięzieni. Czy historia ta nie powstała z przeniesienia w świat istot wyobrażonych antropomorficznie starej jakiej opowieści o wilkach i kozach piekielnych? Być może.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>