Walki starych z młodymi

Z pełną świadomością wypowiedzieliśmy słowo „walka“. Każde bowiem pokolenie ludzkie, a tym bardziej każda nowopowstająca klasa społeczna pojawia się na widowni zapełnionej rzeczami idealnymi i materialnymi, które są wytworzone przez pokolenia starsze i przez układ społeczny działający poprzednio. Musi się spod nagromadzenia wytworów tych wyzwolić w tej przynajmniej mierze, by je opanować i przyswoić – przekształcić je na swoją modlę, łnne, przyswoić się nie dające, zostają odrzucone poza nawias zorganizowanego życia społecznego do tej wielkiej rupieciarni okruchów, stanowiących margines kultury, rupieciarni, którą nazywamy „folklorem“, a która jest tym bogatsza, im żywiej w danym społeczeństwie następuje przemiana kultury. Walka bywa niekiedy mało dostrzegalna w ciągu bardzo długich okresów. Wyraża się tylko w drobnych nieporozumieniach pokolenia młodszego ze starszym w dziedzinach takich, jak smak estetyczny, jak forma obcowania, jak strój i kosmetyka, jak hołdowanie tym czy innym nałogom. W każdym okresie ojcowie i matki, a zwłaszcza dziadkowie i babki gorszyli się sposobem bycia i zamiłowaniami młodych, tańczących rumbę zamiast rzekomo „przyzwoitego“ walca, tak jak niegdyś lord Byron gorszył się walcem: zachwycających się poezją i po wieścią współczesną, a nie zadowalających się wczorajszą: malujących futurystycznie, nie zaś impresjonistycznie, tak jak pierwsi impresjoniści gorszyli pokolenia przedwczorajsze. Nawzajem starzy wydają się młodym śmieszni, o ile nie wręcz zawadzający. Walki te, których przykładów historia dostarcza wiele, bardzo bywają głośne, gdy rozgrywają się w panującej, ton nadającej klasie: czyż potrzeba wspomnieć querelle des anciens et des modernes – słynny ów spór hołdujących starym i nowym wzorom literatów francuskich wieku XVII albo inwektywy, którymi przed z górą stu laty obsypywali się wzajemnie klasycy i romantycy?

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>