Symbol kwitnącej jabłoni w literaturze

W rozwoju jednej kultury symbole literackie zmieniają swoje znaczenie – względnie zatracają wartość symboliczną – w zależności od zmiany warunków społecznych w czasie, rozumiejąc przez te ostatnie układ wszystkich rzeczy społecznych – równie dobrze idealnych, jak materialnych, którymi w danej chwili żyje grupa.

Weźmy przykład, który ułatwi nam sprecyzowanie naszej myśli. Dość rozpowszechnionym symbolem literackim, zwłaszcza w poezji ludów zachodnio-europejskich, jest kwitnąca jabłoń. We współczesnej poezji robotniczej niemieckiej pojawia się ona jako obraz świetlanego piękna i powszechnego pogodnego szczęścia czasu, który nastąpi po dokonaniu się wielkiej, wymarzonej przemiany socjalnej. Gdy np. u Petzolda czytamy: to aczkolwiek gatunek drzewa nie jest wymieniony, rozpoznajemy bez trudu stary symbol jabłoni, znany nam dobrze zarówno z Eddy, jak przede wszystkim z poezji i z opowieści Celtów. W samej rzeczy, genealogia kwitnącego drzewa Petzolda prowadzi poprzez obrzędy majowe i poprzez związane z nimi pieśni ludowe o kwitnącej i jednocześnie owocującej jabłoni aż do kultu skandynawskiej bogini Idun i jej nadreńskiego, celtycko-germańskiego odpowiednika – bogini Nebalenii ll0), które strzegą jabłoni i jabłek, dających bogom wieczystą młodość i wieczne życie, oraz – po przerobieniu na jabłecznik – dających upojenie nie tylko bogom, ale i wiernym upodabniającym się do bogów. Z drugiej strony, poprzez poezję zawodowych literatów i średniowiecznych klechów prowadzi ona do romansu średniowiecznego bretońskiego, do wczesnośredniowiecznej szkolarskiej poezji kimryckiej, by w końcu dotrzeć do staro- celtyckich mitów kultowych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>