Rzymska forma jedności

Przyznać też trzeba, że ta rzymska forma jedności była w I wieku przed Chrystusem nie tylko tą, która leżała na linii najmniejszego oporu, ale najlepiej zabezpieczającą to, co uratować można było z dawnej oryginalności galijskiej. Zapewniała też najskuteczniej stopienie się wszystkich różnojęzycznych ludów Galii w jedną całość.

Za mocną ścianą ośmiu legii i wojsk sojuszniczych trzymających straż wzdłuż Renu, pokój rzymski pozwala rozwijać !się pracy owocnej, pozwala na wzajemne przenikanie środowisk plemiennych, dotychczas zazdrośnie zamkniętych, okazujących sąsiadowi ostrze oszczepów i groźbę ujarzmienia. Pierwszy to raz, od kiedy Galia istnieje, najmniejsze i najsłabsze nawet plemię pewne jest, że zgnębionym nie zostanie przez mocniejsze, przy czym – o czym nie należy zapominać – i mocne, i słabe plemiona zachowują pełną autonomię wewnętrzną, zachowują swoje prawa i obyczaje, swoją własną administrację i sądownictwo. Rozwija się więc bez przeszkód dawnych handel wewnętrzny. Rozkwita przemysł i rzemiosło w rozmiarach, o których dawniejsza Galia niepodległa nie miała wyobrażenia. Dzięki napisom stwierdzić możemy, że w ciągu pierwszych trzech wieków po podboju Cezara nastąpiła też w Galii intensywna wymiana ludności, przy czym Galowie właściwi oraz najbardziej kulturalnie zbliżone do nich południowe plemiona belgijskie mają swoich przedstawicieli u wszystkich innych plemion. Związki małżeńskie łączą z sobą ludzi z najodleglejszych krańców Galii. Kupiec zaś, rzemieślnik czy dostawca wojskowy jest u siebie zarówno nad Renem, jak w Burdigali czy w portach, skąd wyroby przemysłu galo-romańskiego płyną do Brytanii, do Hebernii i do mglistych wybrzeży Cymbrów 10]. Jedność zaś przez Rzymian urzeczywistniona tym jest spoistsza, że wyraża się w instytucjach: całość Galii odgrodzona zostaje gra- nicą celną od innych prowincji rzymskich, co czyni z niej obszar gospodarczo zamknięty. Duchowa zaś jedność kraju znajduje swój wyraz we wszechgalij- skim kulcie Romy i Augusta u ołtarzy w Lugudunum i w Narbo Martino.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>