Ruchy religijne średniowiecznego pospólstwa

Bracia Apostolscy włoscy ukazują nam istotny charakter społeczny omawianych ruchów religijnych. Wszystkie one były ruchami ówczesnego pospólstwa, w pierwszym rzędzie miejskiego, które, dochodząc do samowiedzy, skupiało się w sekty religijno-moralne. Wynosiły one do rzędu wartości najwyższej tę przede wszystkim cechę, która temu pospólstwu była wspólna: ubóstwo i wydziedziczenie, poniżenie i upośledzenie. Ale łączyło się z tym nie- rozdzielnie dążenie do wyzwolenia. Wiele z sekt stanęło w pół drogi: doszedłszy do negacji dóbr materialnych i na posiadaniu tych dóbr opartej przewagi społecznej, zadowoliły si one życiem beztroskim, ciesząc się rozbudzeniem poczucia braterskiej solidarności upośledzonych. Niektóre jednak poszły dalej, zwykle zresztą podniecone prześladowaniami. Przeszły naprzód do otwartej krytyki urządzeń społecznych, zarówno kościelnych, jak świeckich. Początkowo nie tylko tolerowani przez Kościół, ale cieszący się jego opieką waldensi – przecież papież Aleksander III chwalił Piotra Valdo i w obecności dworu ściskał go jako najlepszego syna Kościoła – przeszli do opozycji religijnej i politycznej, aż krucjata r. 1209 zmusiła ich do przeobrażenia się w tajne bractwo o charakterze religijnym i komunistycznym, złożone z ludzi pracy ręcznej. Wspólnoty waldensów przetrwały długo i rozszerzywszy się w całej Europie przyczyniły się wielce do powstania późniejszych wielkich ruchów społecznych wieku XIV. Niektóre sekty bardzo szybko od czysto moralno- duchowej działalności przeszły do politycznej, częściej jeszcze socjalnej, nie tylko rewolucyjnego, także konstruktywnego charakteru. Wszak waldensom i włoskim „poniżonym“ zawdzięcza się pierwsze początki zrzeszeń przypominających nowoczesne towarzystwo wzajemnego kredytu i kasy brackie przeznaczone do udzielania pomocy w razie choroby, bezrobocia, śmierci.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>