Rozstrój gospodarczy w Galii

Rozstrój ten objawiać się zaczął w Galii później niż w pozostałym Imperium. Owszem, właśnie zapoczątkowana za Nerona i następnie wciąż powiększająca się inflacja pieniężna, połączona z postępującym psuciem monety, przyczynia się do wprowadzenia produkcji galijskiej na nowe tory i do ogromnego jej wzmożenia. Podczas gdy kurczy się przemysł italski i krajów wschodnich, oparty na pracy wysoko wykwalifikowanej, przeto kosztownej, choćby to była praca niewolnicza – w ludnej Galii, gdzie ludzie i rzeczy są tanie, kapitaliści rzymscy, helleńscy, syryjscy lokują swój pieniądz w tzw. dziś „wartościach rzeczowych“ i uruchamiają wielki przemysł produkujący serio- wo towar mniej przedni, chętnie jednak nabywany przez barbarzyńców prowincji zachodnich i tych, którzy nie są objęci granicami Imperium. Niektórzy z tych ostatnich – np. mieszkańcy Irlandii – mają złoto, dobre złoto, nie takie, jak w monetach cesarskich. Złotem płacą za wino galijskie i tranzytujące przez Galię italskie. Inni płacą, czym mają: skórami, futrami, płótnem, ludźmi — bardzo często ludźmi. Ci są cenni, bo rynek niewolników jest pojemny, a popyt na rosłych i mało wymagających Germanów jest zawsze duży. Kupcy i producenci galijscy, względnie ci, których kapitał ożywia galijski przemysł, monopolizują znaczną część wywozu do krajów barbarzyńskich północy i zachodu. Wymiana wewnętrzna jest żywa, wobec licznej ludności pracującej produktywnie.

Ale po latach – długich zresztą – dobrobytu rozpoczyna się także dla Galii okres cofania się, tym szybszy i dotkliwszy, że rozbudowany na wielką miarę, nastawiony na wywóz i nie mogący prosperować bez pełnego wyzyskania swoich sił produkcyjnych „wielki“ przemysł galo-romański, galijski czulszym jest na kryzysy niż rzemieślniczy, pracujący nieomal bez kapitału przemysł przedrzymski. Już w drugiej połowie II w. po Chr. zauważamy wyraźne obniżenie w produkcji galijskiej dotyczące zarówno jakości, jak ilości produktów. Dewaluacja postępuje szybciej niż intensyfikacja produkcji. W wyniku mamy produkowanie towarów coraz mniej wykwintnych, potem towaru tandetnego, w końcu zaś tegoż wieku znaczna część większych ośrodków przemysłu wielkiego zaprzestaje produkcji albo ogranicza ją do minimum. Obniżenie poziomu jakościowego przemysłu szklarskiego w Galii może tu być przykładem.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>