Romanizacja językowa Galii

Założona przez Augusta wielka uczelnia w Augustodunum, stolicy He- ćluów, ściąga do siebie młodzież z całej Galii. Widzimy, że wkrótce inne szczepy galijskie zakładają uczelnie łacińskie u siebie: stwierdzamy na przykład istnienie większych ośrodków studiów łacińskich w Burdigali, w Vesonbio, w Duro CortorunD11.

Romanizacja językowa Galii poszła tak daleko, że w dzisiejszym języku francuskim mamy zaledwie kilkadziesiąt wyrazów pochodzenia galijskiego, znacznie mniej niż wyrazów pochodzenia germańskiego. Znaczniejsze ślady wpływu celtyckiego wykazuje słownictwo niemieckie.

Język i obyczaj rzymski pociągał bowiem nie tylko arystokrację galijską, która marzyła o rzymskich urzędach i zaszczytach, nie tylko tych, do których zwracał się Petilius Cerialis[12] wykazując im, że są państwa rzymskiego współwłaścicielami. Zmiany ekonomiczne i społeczne, które nastąpiły po podboju, wywiodły na światło dzienne i wzmocniły liczną, ruchliwą i zdolną warstwę średnią miejską. W dawnej Bibracte rzemieślnik hedueński tworzył arcydzieła mieszkając w na wpół podziemnej lepiance, w nędzy, traktowany nie lepiej niż niewolnik. Obecnie jest on wolnym obywatelem miasta: jako członek kolegium ma udział pośredni w jego samorządzie i kulcie, może ubiegać się o niektóre zaszczyty i kapłaństwa. Jest wyborcą urzędników. Korzysta z portyków, łaźni, teatru, igrzysk, rozdawnictwa z okazji objęcia urzędów przez tych, których obrał. Zawód jego daje mu nie tylko możność życia na znacznie wyższej stopie niż jego poprzedników z czasów Galii niepodległej, nie tylko mieszka on w domu względnie wygodnym, nie w podziemnej norze – ale ma na to, by sobie i członkom swej rodziny wznieść nagrobki ozdobne, pokryte rzeźbami portretowymi, na których widzimy go w trakcie wykonywania swego zawodu. Jest zeń dumny. Dumę tę, szacunek, którego zażywa w społeczeństwie, zawdzięcza on nowemu porządkowi rzeczy. Nie dziw, że szczytem jego marzeń jest być przyjętym do grona sevirorum augustolium – kolegium poświęconego czci cesarskiej. Nie dziw, że staje się jednym z najczynniejszych narzędzi ro- manizacji.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>