Romanizacja Galii – kontynuacja

A pogaństwo to jest w znacznej mierze celtyckim z treści, acz często rzymskim z zewnętrznej formy. Lud czci Jowisza, Merkurego, Herkulesa, Dianę. To rzymskie imiona. Na wyobrażeniach figuralnych postaciom bogów nadali rzeźbiarze kształty potocznie znane w całym Imperium. Ale coraz to jakiś przydomek w napisie – Apollo Grannus, Mercurius Atesmerius, Diana Arduin- nn – albo atrybut – koło w ręku Jowisza, młot w ręku Sylwana – zdradzają przeodzianego w grecko-rzymską szatę boga krajowego. Charakterystycznym jest, że im dalej od wielkich środowisk miejskich i przemysłowych, tym dłużej bóstwa te zachowują cechy swoiste, krajowe, przedrzymskie. f olklor zaś średniowieczny i nowoczesny okazuje, że te bóstwa nie zaginęły zupełnie w pamięci ludu wiejskiego. W Lesie Ardeńskim Arduinna, przezwana Dianą, przez cale wieki średnie polowała, opiekowała się zwierzem dzikim i wzywana była przez drwali i węglarzy. Dotychczas nie umarła zupełnie.

Ale obyczaj, włączając w to i obyczaj prawny, jest obok techniki rolnej i sposobu władania ziemią tą dziedziną, w której zachowawczość wieśniacza wyraża się bodaj najsilniej. Chłop francuski jest dziś bardzo często obojętnym religijnie, o ile nie jest wręcz wolnomyślnym. Ale w dalszym ciągu spuściznę po rodzicach dzieli między spadkobierców tak, że wszystko, co używane było przez matkę, bez względu na wartość przechodzi na córki, to zaś, co było ojcowe, przechodzi na synów. Są dobra męskie i dobra żeńskie112′. Prawo pisane nakazuje postępować inaczej. Ale prawo obyczajowe jest silniejsze. Otóż to rozróżnianie przedmiotów wchodzących w skład spadku na męskie i żeńskie, zależnie od pici poprzedniego właściciela i od rodzaju przedmiotu – to stara zasada prawa celtyckiego.

Przypomnijmy teraz, cośmy powiedzieli w szkicu poprzednim, że romani- zacja Galii dokonała się kosztem zwiększonego ucisku galijskiego chłopa i że jej nosicielami były klasy obszarnicza i miejska, przemysłowa i kupiecka. I zważmy, co nastąpiło, gdy po parowiekowym okresie rozkwitu pod rządami rzymskimi losy się odwróciły.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>