Romanizacja Galii

To, co powiedziano, wystarczy, by stwierdzić, iż charakter wioskowy – powiedzmy ściślej: chłopski – ma na ogół to, co w kulturze Galii i późniejszej Francji zachowało się z czasów przedrzymskich. Odwrotnie, jakeśmy to stwierdzili w szkicu poprzednim – zromanizowanie Galii było dziełem miast i skupionej w nich arystokracji obszarniczej oraz mieszczaństwa kupieckiego i rzemieślniczego.

Nie znaczy to, by się włościanin galijski nie romanizował. Owszem, przejął w końcu, jak inni, język rzymski, aczkolwiek, jak wiemy, jeszcze w końcu IV wieku były zakątki, gdzie z miejscowymi nie można było rozmówić się inaczej jak w języku krajowym, zapomnianym już dawno po miastach. Przeniknęły do wiosek także kulty, choć szło to opornie, choć wygnany z miast, prześladowany przez Rzymian druidyzm właśnie wśród ludu wiejskiego znalazł ostatnie schronienie, choć później, gdy miasta już są w większości chrześcijańskie, wieś trzyma się praktyk i wierzeń pogańskich z uporem, który przetrwał w niektórych stronach Francji przynajmniej po wiek VI po Chr. Nie darmo wyraz paganus, „mieszkaniec wsi“, nabrał znaczenia „poganin“. Wszakże nawet wówczas, gdy wieśniak kult i związane z nim wierzenia przejmował, nadawał on im cechy swoiste, przystosowując je z jednej strony do swego życia, z drugiej zespalając je z dotychczas uprawianymi przez siebie praktykami. Nawet tak skonsolidowany doktrynalnie i tak zorganizowany sprawnie kult, jak chrześcijański, nie uniknął skażenia przez kulty dawniejsze, skoro tylko przeniknął w środowisko wiejskie. Wiele dawnych, za czasów pogańskich czczonych źródeł, drzew, skal zmieniło tylko tytularnego posiadacza. Miejsce bóstwa zajął święty chrześcijański. Niemniej przedmiotem właściwym kultu ludowego pozostał ten sam kamień czy źródło. Nawet kler uległ wpływowi środowiska: św. Cezary Arelateńsiki [11] gromi w kazaniach tych kapłanów, którzy trudnią się wyrobem i sprzedażą nabywanych przez lud wiejski amuletów, którzy udział biorą w praktykach pogańskich wieśniaków. A koncylia raz po raz stwierdzają, że chociaż kraj jest z imienia chrześcijański, wieś żyje naprawdę po pogańsku.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>