Reakcja rozszczepienia

Wybuchy powstają na skutek samowzmacniających się reakcji łańcuchowych. Każde ogniwo łańcucha wzmacnia reakcję w następnym ogniwie. Najlepszym tego przykładem są bomby jądrowe. Neutron uderzając w atom uranu rozbija ten atom, który uwalnia wtedy energię i trzy neutrony. Te z kolei uderzają w trzy kolejne atomy uranu, z których każdy uwalnia kolejne trzy neutrony i tak dalej. Wybuchy chemiczne działają na podobnych zasadach.

Oczywiście te rodzaje reakcji samowzmacniających nie są najlepszym pomysłem na reakcje chemiczne zachodzące w na- szych ciałach, ponieważ na nadmiar reagują jeszcze większym nadmiarem. A w biologii wszystkie reakcje chemiczne prawie zawsze mają negatywne sprzężenie zwrotne. Każda akcja uruchamia od razu przeciwstawną jej reakcję, która przywraca dany system do stanu równowagi. Podniesienie poziomu cukru we krwi przyspiesza wydzielanie się insuliny, która zmniejsza poziom cukru, a ten spowalnia wydzielanie się insuliny. W tym przypadku samowzmacniąjący mechanizm szybko usunąłby cały cukier z krwi, prowadząc do śpiączki i śmierci. Nie byłoby to dobre.

Rozdzielnie matki i dziecka jest jednym z rzadkich przypadków w biologii, kiedy samowzmacniająca reakcja jest jednak dobrym pomysłem, ponieważ narastająca działalność mięśni jest absolutnie konieczna do wydania na świat płodu i ponieważ istnieje wyraźny moment finalny, w którym cały proces się zakończy. Wszystkie wymienione wcześniej czynniki wzmacniają się nawzajem i wzmacniają skutki następnych ogniw w reakcji łańcuchowej. Poród jest więc niekontrolowaną reakcją rozszczepienia.

Jak już wspominałem, proces ten zaczyna się wiele dni wcześniej, kiedy poziom estrogenu zaczyna się podnosić, a poziom progesteronu spada (prawdopodobnie w wyniku wydzielania hormonów stresu przez płód). Szyjka macicy mięknie, a komórki mięśni wokół łona nastawiają się na poród. W dniach poprzedzających poród równowaga pomiędzy progesteronem, prostaglandynami estrogenu i oksytocyną zaczyna przekraczać punkt krytyczny, kiedy lekkie zrazu skurcze stają się coraz silniejsze. W tym samym czasie oksytocyna i pros- taglandyna stymulując mięśnie do działania tłumią czynność progesteronu, polegającą na likwidowaniu skurczów. Skurcze sprawiają, że dziecko napiera na szyjkę macicy, co wywołuje wyzwalanie oksytocyny przez przysadkę matki, a to z kolei powoduje silniejsze skurcze. Zwiększa się ilość produkowane- go i wydzielanego progesteronu. Połączenia między szczelinami, tunele molekularne między komórkami mięśni, natychmiast przenoszą sygnały o skurczach w całym brzuchu przez co mięśnie napinają się razem bez konieczności interwencji układu nerwowego. Mięśnie biorące udział w porodzie działają w istocie na bardzo podstawowym poziomie, poza domeną świadomej kontroli.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>