Postęp znajomości historii Grecji i kultury greckiej

Nie dziw przeto, że nie są nam obojętni, że mimo ich niewątpliwych wad tyle najlepszych umysłów pokochało tych przed dwoma tysiącami lat poinar- łych ludzi jak braci, że postęp znajomości historii Grecji i kultury greckiej jest sprawą wspólną wszystkich ludów żyjących naszą kulturą. Nie dziw też, że tak znienawidzeni bywali w niektórych okresach i przez niektórych ludzi, że mnisi średniowieczni bogów greckich za diabłów ogłaszali, że przez wieki ca!e z marmurowych posągów greckiego dłuta wypalano wapno, że rozwalano świątynie, że filozofów dawnych — jak Epikura – oczerniano, spotwarzano, przedstawiano za rozpustników, za narzędzie szatana, że tyle zniszczono, tyle zmarnowano z bezcennej puścizny. I nie dziw, że te same wieki, które ślad wszelki hellenizmu zatrzeć usiłowały, podświadomie ulegały jego urokowi: wp’yw Platona i Arystotelesa był w wiekach średnich przemożny. Okres zaś, który nazywamy Odrodzeniem, a który znowu uczynić usiłował z człowieka miarę wszechrzeczy, był odrodzeniem nie Grecji, ale tego, co z wytworów ducha greckiego najgodniejsze było przetrwania. Od tego czasu obudziło się na powrót uwielbienie dla Greków, wzmagające się z każdym wiekiem, rozszerzające się stopniowo na wszystko, co po nich pozostało. Ale dopiero później i bardzo powoli. W okresie Odrodzenia uczono się już ich języka i od tego czasu młodzieży naszej wpajamy wiadomości z ich historii i z ich literatury – alc Akropol ateński bombardują Wenecjanie. Natomiast w wieku XIX Ernest Renan pielgrzymuje z rodzinnej mglistej Bretanii do Aten i na tymże Akropolu ma objawienie Piękna. Schliemann, kupiec niemiecki, zbiera grosz do grosza do chwili, kiedy ma dość, by podjąć na własną rękę wykopaliska w tym miejscu, gdzie bohaterzy Homera toczyli boje o piękną królowę Sparty. Jest przedmiotem szyderstw. Ale on rozmiłował się w Homerze i za cel życia postawił sobie wykazanie, że poeta – jego poeta i grecki poeta – prawdę powiedział. Odkrywa Troję. A iluż to ludzi ze wszystkich krajów poszło umierać za Grecję, choć ta nowoczesna Grecja tak jest daleka, tak różna od dawnej. Jednym z tych ludzi był Byron.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>