Nabożność włościanina polskiego

Z drugiej strony, nabożność włościanina polskiego wyraża się przede wszystkim, niejednokrotnie bez reszty, udziałem w kulcie społeczności sąsiedzkiej — lokalnej lub terytorialnej, wioskowej, parafialnej, okolicznej. Organizacja przestrzenna i kalendarzowa kultu stanowi przy tym trzon organizacyjny tejże społeczności, której wyrazom współżycia nadaje ramę, rytm i postać. Mieszkańcy jednej parafii, jednej okolicy, odznaczają się dewocją szczególną do jednego patrona, do jednego, tylko u nich znanego cudownego obrazu. Ci — patron święty lub obraz – czczeni są w ośrodku kultowym okolicy, w kościele miejscowym, ale każda poszczególna wioska związana jest również z nimi: w każdej wznosi się kapliczka przydrożna, tzw. „figura“, mieszcząca posąg patrona lub podobiznę obrazu. W dnie zaś uroczyste schodzą się i zjeżdżają wszyscy na nabożeństwo i odpust i przez udział w procesji oraz w następującej po nabożeństwie zabawie gromadnej – przez obcowanie z sąsiadami obrzędowe i swobodne, odnawiają w sobie poczucie wspólnoty. Miejsca święte są ośrodkami zbiorowego kultu, doprowadzającego do periodycznych zbliżeń i periodycznych zespoleń jednostek składających się na społeczność okoliczną. We wzniesieniu duchowym podczas nabożeństw i procesji, w następnym nieskrępowanym braniu udziału w zabawie, w tańcu, w pijatyce, w wędrówce od kramiku do kramiku – jednostka niejako zatraca samą siebie w zbiorowości. Tym potężniej odczuwa, że jest tylko cząsteczką gromady, im bardziej w czasie zwykłym jest w swojej zagrodzie odosobniona.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>