Nabożność włościanina polskiego – kontynuacja

Występuje to z dostateczną wyrazistością przy sposobności pierwszej lepszej niedzieli czy uroczystego święta. Jeśli często wierni schodzą się i zjeżdżają pojedynczo lub małymi grupkami, to odjazdy następują całymi wsiami, przy czym poszczególne grupy, na które dzieli się społeczność wioskowa, skupiają się każda osobno: starzy płci obojga idą oddzielnie, oddzielnie mężczyźni w sile wieku, oddzielnie mężatki, tak samo dziewczęta i znów osobno chłopcy. Słowem, udział w kulcie daje w wyniku odtworzenie konkretne grup i grupek pierwiastkowych. W samej rzeczy, tendencję do skupiania się oddzielnego tych grup zauważa się już podczas nabożeństwa i bezpośrednio po nim, w kościele i na cmentarzu kościelnym. Jeszcze lepiej obserwować można to zjawisko w dniach wielkich zebrań odpustowych skupiających wiernych z szerszej okolicy, częstokroć z kilkunastu parafii. W takich razach mieszkańcy poszczególnych tych parafii udają się na miejsce święte tzw. „kompaniami“, tj. zorganizowanymi i rozczłonkowanymi grupami zwartymi. Na przedzie postępują dziewczęta, niosąc chorągwie i feretrony, za nimi z innymi feretronami mężatki, oddzielnie członkowie bractw z zapalonymi świecami. Niesione obrazy i powiewające nad głowami chorągwie stanowią jednocześnie centrum skupienia i symbol każdej z tych grup, które wszystkie razem są prawdziwą reprezentacją parafii, reprezentacją uzupełnioną niezorganizowanym tłumem, który postępuje w tyle za „kompanią“, niemniej jest z nią związany. „Kompanie“ śpiewają pieśni nabożne: w ten sposób nabożeństwo, które ma się dopiero zacząć w miejscu odpustowym, poprzedzone jest czynnościami obrzędowymi, rozpoczynającymi się z chwilą sformowania „kompanii“. Jest punktem kulminacyjnym długiej serii aktów nabożnych, obejmujących znaczny obszar, zaczynających się wcześniej i kończących się później niż te z nich, które dopełniane są w kościele. „Kompanie“ powracają bowiem w tym samym porządku, w którym przybyły. Można rzec śmiało, że to cała okolica odnawia przy sposobności odpustu swoje przymierze duchowe z miejscem świętym i zespala się w jedność przez udział we wspólnocie łask, których miejsce to jest ośrodkiem. Cala okolica, tj. (zbiorowość terytorialna, mie zaś tylko pewna liczba ludzi zamieszkujących odnośny obszar. Wierny bowiem zawsze występuje nie tylko w swoim imieniu własnym, ale jako członek grupy reprezentującej ogół parafian i poszczególne odłamy tego ogółu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>