Herakles jako uosobienie klasy pracującej

Zwróćmy wreszcie uwagę na Heraklesa, będącego uosobieniem klasy pracującej, typowym przedstawicielem ludu, wysługującego się innym, dostojniej urodzonym i przebieglejszym, podobnie jak ich prawzór wysługiwał się Eury- stejowi. Bywa to często bohater śmieszny, karykaturalny nawet, jak ów Herakles z farsy starogreckiej czy z atellany34\ jak w niektórych pieśniach Eddy skandynawski odpowiednik Heraklesa, Tlior. Żarłok i pijaczyna, spódniczkarz nieposkromiony, samochwał: przy tym człowiek niezmiernie poczciwy, którego udobruchać i nawet rozczulić łatwo, nie mniej łatwo jak oszukać i wyzyskać: człowiek, który swej siły używa zawsze w dobrej myśli, ale niekiedy nie zdając sobie sprawy ze skutków jej użycia. Aż w końcu – np. w wielkopolskiej opowieści o Żelaznej Palce lub w niemieckiej o Silnym Mężu – dobry 6iłacz poznaje się na poniewieraniu nim i karze swego ciemięzcę. Zresztą sama ta kara bywa przedstawiana tak, jak gdyby dobry siłacz nie miał zamiaru zabicia, jak gdyby epilog, dla wyzyskiwacza tragiczny, wynikł tylko z nadmiernej siły ciemiężonego. Tak więc wyzyskiwany i oszukany przez szlachcica polskiego parobek Żelazna Palka wyzywa w końcu pana swego na wzajemne wy- chlostanie się biczem: zaczyna pan i umyślnie zadaje siłaczowi razy jak najdotkliwsze, które -jednak Żelazna Palka znosi jak ukąszenie komara: po czym kładzie się pan, a Żelazna Palka, chcąc tylko uderzyć lekko, przecina pana biczem wpół: nie opłakuje go jednak i wchodzi w posiadanie pańskich dóbr i bogactw, które niegdyś sam wytworzył lub zdobył dla swego ciemiężyciela własną pracą i wysiłkiem.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>